Jan Kuczyński

żeglarz, działacz żeglarski, pisarz

1907 - 1939

miejsce pochówku:
Cmentarz Wojskowy w Kosakowie


żeglarz, działacz żeglarski, pisarz
ur.1 września 1907 r. w Częstochowie, zm. 14 września 1939 r. pod Kosakowem
miejsce pochówku: Cmentarz Wojskowy w Kosakowie

Pochodził z Częstochowy choć kojarzony jest w Wybrzeżem. Uczył się w II Gimnazjum Państwowym im. R. Traugutta w Częstochowie, a od 1922 w Gimnazjum im. S. Staszica w Sosnowcu. W 1924 roku, po ukończeniu szóstej klasy i zdaniu egzaminu, rozpoczął naukę na Wydziale Nawigacyjnym w Szkole Morskiej w Tczewie. W 1927 zdał maturę, a w 1929 ukończył Szkołę Morską. W 1930, po odbyciu praktyki morskiej, otrzymał dyplom porucznika żeglugi. W latach 1929-1931 pływał na statkach handlowych, m. in. „Rewa”, „Premier”, „Łódź”, „Kościuszko”. W okresie 1931-1937 był instruktorem żeglarstwa morskiego, wykładowcą żeglarstwa na zimowych kursach teoretycznych.

Kuczyński kierował też wyszkoleniem podczas letnich kursów w ośrodkach wyszkolenia żeglarskiego Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, a także pracował jako instruktor na kursach żeglarskich Polskiego Związku Żeglarskiego, ZHP, Związku Strzeleckiego. W 1932 roku dzięki niemu sprowadzono do Polski dwa pełnomorskie jachty; w roku 1934 wraz z Witoldem Bublewskim sprowadził z Finlandii 10 jachtów klasy Czajka, które stały się zalążkiem przyszłej flotylli harcerskiej.

Jachty klasy Czajka sprowadzone do Polski z Finlandii dzięki staraniom Witolda Bublewskiego i Jana Kuczyńskiego.

W latach 1933-1935 kierował przebudową statku szkolnego ZHP „Zawisza Czarny”. Po zakończeniu remontu został jednak odsunięty od dowodzenia, kapitanem żaglowca został Mariusz Zaruski.

Szkuner "Zawisza Czarny", którego przebudową kierował Jan Kuczyński. fot. NAC

Stało się tak wskutek konfliktu pomiędzy nim a Generałem, a przyczyną poważnej różnicy zdań był sposób żeglowania na statku szkolnym. Generał uważał, że stanowiska powinny być sztywno przypisane do każdego członka załogi i niezmienne podczas całego rejsu, Kuczyński natomiast stawiał na wymienność funkcji i zdobywanie jak najwięcej doświadczeń na rotacyjnych stanowiskach. Ponadto Zaruski był zwolennikiem sztywnej i wyraźnie zaznaczonej hierarchii, podczas gdy młody Kuczyński skracał dystans pomiędzy kadrą oficerską a załogą.

Jako kapitan Jan Kuczyński kierował między innymi w 1932 roku wyprawą jachtu „Temida II” z załogą kobiecą do Szwecji i na Bornholm oraz w 1937 roku otwartą szalupą wiosłowo-żaglową „Wiking” do szwedzkiej Gotlandii.

Jacht "Temida II", na którym Jan Kuczyński dowodził w rejsie do Szwecji.

Od roku 1937 pracował jako referent Urzędu Marynarki Handlowej w Gdańsku. Był autorem szeregu książek z dziedziny żeglarstwa, wydanych w latach 1932-39, regularnie także publikował swoje teksty w czasopismach „Szkwał” i „Morze”.
1 września 1939 roku nie mogąc zaokrętować się na okręt Marynarki Wojennej, zgłosił się jako ochotnik do I Batalionu Obrony Narodowej w Gdyni; należał do kompanii szturmowej. Walczył na przedpolach Gdyni, później na Kępie Oksywskiej. Zginął 14 września 1939 podczas ataku na bagnety pod Kosakowem.

Autor książek:
„Manewrowanie jachtem żaglowym”, 1932
„Praktyczne wiadomości z astronomii żeglarskiej”, 1932
„Jachtowa praktyka morska”, 1933
„Roboty linowo-żaglowe na stopień żeglarza”, 1934
„Jachtowa żegluga morska”, 1939

Okładki wybranych książek Jana Kuczyńskiego.

reprodukcje: Marek Słodownik

Add a new location

×